ALLAHA IMAN

Bütün mahlûklara her ni'meti, iyilikleri veren yalniz Allah-ü tealâdir.

O öyle bir rizik vericidir ki, kullarinin rizikla rini, günahlarindan dolayi kesmiyor.

Afvi ve merhameti o kadar boldur ki, günah isleyenlerin yüz karalarini meydana çikarmi­ yor.

Sabri o kadar çoktur ki, kullarinin cezalarini vermekte acele etmiyor.

O öyle bir ihsan sahibidir ki, kerem ve ihsanlarini dost ve düsman, herkese saçiyor. Bütün ni'metlerinin en sereflisi, en kiymetlisi, en üstünü olarak da kullarina müslümanligi açikça bildiriyor ve begendigi yolu gösteriyor. Baskalarindan gelen ni'metleri de gönderen O'dur. Baskalarinin ihsan etmesi, bir emanetçinin, birisine emanet vermesi gibidir.

Allahü teâlâ kendiliginden vardir. Simdi var oldugu gibi, hep var idi ve hep var olacaktir. O'nun varligi lâzimdir. Seriki, benzeri yoktur. Ibâdet olunmaga hakki olmakda da ortagi yoktur.

Allahü teâlâ, cisim degildir. Madde degildir. Mekâni yok­ tur. Zamanli degildir. Bir seye girmis, bir yere yerlesmis degildir. Hudutlu, bir seyle çevrilmis degildir. Bir tarafta, bir cihette degildir. Bir seye mensup degildir. Bir seye benzemez. Misli ve ziddi yoktur. Anasi, babasi, zevcesi, çocuklari yoktur. Bunlarin hepsi mahlûklarda, sonradan yaratilanlarda olan seylerdir. Hepsi noksanlik ve kusur alâmetleridir. Bunlar sifat-i selbiyedir. Bütün kemâl sifatlari Allahü teâlâda vardir. Noksan sifatlarin hiç biri onda yoktur.

Allahü teâlâ, gizli açik, yerlerde ve göklerde, en küçük zerreleri, en büyük seyleri bilir. Herseyi yaratan O oldugu için yarattiklarini elbette bilir. Yaratmak için bilmek lâzimdir.

Allahü teâlâ, ezelden ebede, ya'ni önceki sonsuzdan, son­ raki sonsuza kadar bir kelâm ile söyleyicidir. Bütün emirleri o bir sözdendir. Bütün yasaklari yine o bir sözdendir.

Cennet de, her sey gibi, Allahü teâlânin mahlûkudur. Allahü teâlâ, mahluklarinin hiç birisine girmez, birinde bulun­ maz. Fakat mahluklarinin ba'zilarinda O'nun nurlari zuhur eder.

Her seyi yoktan var eden O'dur. O'ndan baska her sey yok idi.

Insanlar mahlûk oldugu gibi, bütün isleri, hareketleri de Allahü teâlânin mahlûkudur. Çünkü O'ndan baska, kimse bir sey yapamaz, yaratamaz. Insanlarin ihtiyari isleri, isteyerek yaptiklari seyler, insanin kesbi ile Allahü teâlânin yaratmasin­ dan meydana gelmektedir. Allahü teâlâ kullarina merhamet ederek, onlarin islerinin yaratilmasini, onlarin kastlarina, arzu­ larina tâbi kilmistir. Kul isteyince kulun isini yaratmaktadir. Bunun için de kul mes'ul olur. Isin sevabi ve cezasi kula olur. Her isi yapmanin veya yapmamanin iyi veya fena oldugunu Peygamberleri ile kullarina açikça bildirmistir. Kul her isinde, yapip yapmamakta serbest olup, ikisinden birini elbette seçerek, is, iyi veya fena olacak, günah veya sevap kazanacaktir. Allahü teâlâ, kullarina, emirlerini ve yasaklarini yerine getirecek kadar kudret, (ya'ni enerji) ve ihtiyar, (ya'ni begenmek, seçmek) vermistir..

llahü teâlâ, kullarina merhamet ederek, peygamberler göndermistir. Bunlarla kullarina dogru yolu, ebedî saadet yolunu göstermis, kullarini, rizâsinin, sevgisinin yeri olan Cen­ nete davet etmistir. Böyle bir ihsan sahibinin davetini kabul etmiyen, ne kadar zavallidir. O'nun ni'metlerinden mahrum kalan ne kadar ahmaktir.

Akil, dogruyu, iyiyi bulan bir alet ise de, yalniz basina bulamaz, noksandir. Peygamberlerin gelmesiyle tamamlanmis­ tir. Kullara özür, bahane kalmamistir.